Dobór metod w wycenie wartości spółki

Dobór metod w wycenie wartości spółki

Wycena przedsiębiorstwa jest ważnym elementem procesu analizy wartości firmy. W zależności od celu wyceny, dostępnych danych oraz specyfiki prowadzonej działalności, stosuje się różne metody wyceny. Zaleca się, aby wyliczenie wyceny wartości sporządzane było w oparciu o przynajmniej dwie metody. Wśród najpopularniejszych metod wyróżnia się: dochodową, porównawczą, majątkową skorygowanych aktywów netto (SAN) oraz metodę majątkową - likwidacyjną.
Każda z metod wyceny znajduje swoje uzasadnienie w różnych obiektywnych kontekstach jej sporządzenia i w zależności od celu, który przyświeca wycenie.


1. Metoda dochodowa


Kiedy stosujemy? Metodę dochodową stosuje się przede wszystkim w przypadku przedsiębiorstw, które generują dochody w postaci regularnych przepływów pieniężnych. Jest to metoda szczególnie przydatna w wycenach firm, które posiadają stabilny model biznesowy, potencjał wzrostu oraz zdolność do generowania dochodów w przyszłości.
Przykłady zastosowania:
✔ Firmy usługowe, które generują dochody z tytułu świadczonych usług (np. firmy doradcze, firmy technologiczne oferujące subskrypcje).
✔ Przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji na rynku z prognozowanymi dalszymi dodatnimi przepływami pieniężnymi.
✔ Firmy, które wykazują stabilne wyniki finansowe, a przyszłe zyski mogą być prognozowane na podstawie wiarygodnych prognoz finansowych bądź mogą być oparte o historyczne dane finansowe.
Zasada działania: Metoda dochodowa zakłada, że wartość przedsiębiorstwa jest równa sumie zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych, które firma wygeneruje. W tym przypadku ważne jest oszacowanie przyszłych nadwyżek, zidentyfikowanie kluczowych czynników ryzyka związanego z działalnością przedsiębiorstwa oraz odpowiednia stopa dyskontowa, która będzie uwzględniać te czynniki.

2. Metoda majątkowa


Kiedy stosujemy? Metodę majątkową stosuje się wtedy, gdy wycena przedsiębiorstwa ma na celu określenie wartości posiadanych przez firmę aktywów, a także w przypadkach, gdzie przedsiębiorstwo posiada ściśle związane z jej działalnością zasoby materialne lub niematerialne, a których wartość można oszacować.
Przykłady zastosowania:
✔ Firma dysponuje dużą ilością sprawnych operacyjnie aktywów trwałych, takich jak maszyny czy urządzenia produkcyjne, a także posiada nieruchomości.
✔ Przedsiębiorstwa przemysłowe, w których wartość sprzętu i zapasów, stanowiące barierę wejścia do tego biznesu, jest istotnym składnikiem wartości firmy.
✔ Przedsiębiorstwa przemysłowe przeznaczone do sprzedaży lub w których przewidziane są zmiany w ramach restrukturyzacji.
Zasada działania: Metoda majątkowa polega na wycenie wartości wszystkich składników aktywów przedsiębiorstwa, czyli określeniu wartości posiadanych zasobów materialnych i niematerialnych. Następnie od tej wartości odejmuje się zobowiązania obce, aby uzyskać wartość netto przedsiębiorstwa. Najczęściej stosuje się dwie metody majątkowe:
➡ Metoda skorygowanych aktywów netto (SAN): Polega na wycenie poszczególnych aktywów przedsiębiorstwa (np. nieruchomości, maszyny, zapasy) i odjęciu od tej wartości zobowiązań (np. kredyty, pożyczki).
➡ Metoda odtworzeniowa: Wartość przedsiębiorstwa oblicza się na podstawie kosztów, które byłyby poniesione na odtworzenie aktywów przedsiębiorstwa (np. koszt odtworzenia fabryki lub zakupu nowych maszyn).

3. Metoda porównawcza


Kiedy stosujemy? Metodę porównawczą stosuje się, gdy dostępne są dane dotyczące podobnych spółek działających w tym samej branży, o podobnej skali prowadzonej działalności, które zostały już wycenione. Jest to jedna z najczęściej stosowanych metod w wycenach spółek w przypadku firm o ugruntowanej pozycji na rynku oraz dostępności danych porównawczych.
Przykłady zastosowania:
✔ Wycena firm na rynku kapitałowym, w tym małych i średnich przedsiębiorstw.
✔ Ocena wartości firm działających w branżach, gdzie istnieje duża liczba porównywalnych podmiotów.
✔ Przedsiębiorstwa, które mogą być porównane z innymi firmami pod względem wielkości, branży, dochodów czy rynku działania, które były przedmiotem transakcji.
Zasada działania: Metoda porównawcza polega na porównaniu analizowanej spółki z innymi podobnymi firmami, które są już wycenione lub które były przedmiotem transakcji (np. sprzedaż, fuzja). Wartość firmy wylicza się na podstawie odpowiednio dobranych wskaźników takich jak, np.:
✔ P/E (Price to Earnings) – cena do zysku.
✔ P/S (Price to Sales) – cena do przychodów.
✔ EV/EBITDA (Enterprise Value to EBITDA) – wskaźnik wartości przedsiębiorstwa do zysków przed odsetkami, podatkami i amortyzacją.
Zasadniczo, wycena opiera się na analizie porównawczej ze spółkami, które zostały niedawno podlegały transakcji, są spółkami publicznymi notowanymi na giełdzie.

4. Metoda likwidacyjna


Kiedy stosujemy? Metoda likwidacyjna jest wykorzystywana w sytuacjach, gdy przedsiębiorstwo nie jest w stanie kontynuować swojej działalności lub kiedy dalsze prowadzenie działalności gospodarczej traci swoje uzasadnienie biznesowe i wymagane jest przeprowadzenie działań restrukturyzacyjnych.
Przykłady zastosowania:
✔ Wycena spółek w trudnej sytuacji finansowej.
✔ Spółki, które nie posiadają perspektyw na funkcjonowania i jedyną opcją obrony wartości jest sprzedaż aktywów.
✔ Firmy, które znajdują się w stanie upadłości, a wycena ma na celu określenie wartości w procesie likwidacyjnym.
Zasada działania: Metoda likwidacyjna opiera się na oszacowaniu wartości aktywów przedsiębiorstwa, które mogą zostać sprzedane w procesie likwidacji. Wartość przedsiębiorstwa określa się jako sumę wartości poszczególnych składników majątku, takich jak nieruchomości, maszyny, zapasy czy inne zasoby, pomniejszoną o zobowiązania obce. W tej metodzie ważne jest oszacowanie możliwego dochodu z likwidacji firmy, a także ustalenie wszystkich kosztów procesu likwidacji.


Porównanie metod wyceny spółki: kiedy stosować i na czym polegają

Wycena przedsiębiorstwa może być przeprowadzona na różne sposoby, w zależności od celu analizy oraz dostępnych danych. Poniższa tabela prezentuje kluczowe metody wyceny, ich typowe zastosowania oraz główne zasady działania, co ułatwia dobór odpowiedniego podejścia do konkretnej sytuacji.

Metoda wyceny Kiedy stosować? Przykłady zastosowania (z tekstu) Zasada działania / kluczowe elementy
Dochodowa Gdy firma generuje regularne przepływy pieniężne; ma stabilny model biznesowy, potencjał wzrostu i zdolność generowania dochodów w przyszłości. Firmy usługowe (np. doradcze, technologiczne z subskrypcjami) | Spółki o ugruntowanej pozycji z prognozowanymi dodatnimi przepływami | Firmy ze stabilnymi wynikami i wiarygodnymi prognozami / danymi historycznymi. Wartość = suma zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych; wymagane oszacowanie przyszłych nadwyżek, identyfikacja czynników ryzyka i dobór stopy dyskontowej uwzględniającej ryzyko.
Majątkowa (w tym SAN i odtworzeniowa) Gdy celem jest określenie wartości aktywów; gdy firma ma istotne zasoby materialne/niematerialne, których wartość można oszacować; często przy wysokim udziale majątku trwałego lub przy restrukturyzacji/sprzedaży. Firmy z dużą liczbą aktywów trwałych (maszyny, urządzenia) i nieruchomości | Przedsiębiorstwa przemysłowe, gdzie sprzęt i zapasy są istotnym składnikiem wartości i barierą wejścia | Firmy przemysłowe przeznaczone do sprzedaży lub objęte restrukturyzacją. Wycena wszystkich składników aktywów i odjęcie zobowiązań obcych dla uzyskania wartości netto; SAN: wycena poszczególnych aktywów i minus zobowiązania (kredyty, pożyczki); odtworzeniowa: wartość na podstawie kosztu odtworzenia aktywów (np. fabryki/maszyn).
Porównawcza Gdy dostępne są dane o podobnych spółkach w tej samej branży i o podobnej skali; szczególnie przy firmach o ugruntowanej pozycji i dostępności danych porównawczych. Wycena firm na rynku kapitałowym (w tym MŚP) | Branże z dużą liczbą porównywalnych podmiotów | Firmy porównywalne pod względem wielkości/branży/dochodów/rynku, będące przedmiotem transakcji. Porównanie do spółek już wycenionych lub będących przedmiotem transakcji (sprzedaż, fuzja); wycena na podstawie wskaźników, np.: P/E, P/S, EV/EBITDA; często na bazie spółek publicznych lub niedawnych transakcji.
Likwidacyjna Gdy firma nie jest w stanie kontynuować działalności lub dalsze prowadzenie traci uzasadnienie; gdy potrzebne są działania restrukturyzacyjne lub zachodzą przesłanki zakończenia działalności. Spółki w trudnej sytuacji finansowej | Brak perspektyw funkcjonowania i obrona wartości przez sprzedaż aktywów | Firmy w upadłości, gdy wycena ma określić wartość w procesie likwidacyjnym. Oszacowanie wartości aktywów możliwych do sprzedaży w likwidacji (nieruchomości, maszyny, zapasy i inne zasoby) pomniejszone o zobowiązania; uwzględnia możliwy dochód z likwidacji oraz koszty procesu likwidacyjnego.

Wybór właściwej metody wyceny spółki zależy od celu wyceny, dostępnych danych oraz specyfiki działalności analizowanego przedsiębiorstwa. Wykorzystanie metody dochodowej jest uzasadnione w przypadku firm z stabilnymi dochodami, metoda majątkowa właściwa jest przy wycenie spółek o dużym udziale majątku trwałego w strukturze aktywów, metoda porównawcza jest przydatna, gdy dostępne są dane o podobnych firmach notowanych lub będących przedmiotem transakcji na rynku pozagiełdowym, natomiast metodę likwidacyjną stosuje się, gdy istnieją przesłanki zakończenia działalności gospodarczej. Właściwy dobór metody pozwala na uzyskanie rzetelnej wyceny spółki, co jest istotne dla potrzeb podjęcia decyzji inwestycyjnych lub strategicznych.

Źródła

  1. DCF Consulting, Metody wyceny przedsiębiorstw, DCF Consulting, 2015.
  2. Wieczorek S., Sztuka wyceny przedsiębiorstw we wczesnej fazie rozwoju, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 2019.
  3. Zarzecki D., Kluczowe aspekty wyceny przedsiębiorstw za pomocą metody skorygowanych aktywów netto, Uniwersytet Szczeciński, 2014.
  4. Rutkowski A., Metody porównawcze w wycenach przedsiębiorstw na przykładzie spółek notowanych na GPW, Problemy Zarządzania, 2016.
  5. Dunal P., Rynkowe metody wyceny przedsiębiorstw, Folia Oeconomica, 2014.

Kontakt

Co możemy zrobić dla Twojej firmy?
Powiedz nam czego potrzebujesz, a my dostarczymy Ci
najlepsze rozwiązanie.

skontaktuj się z nami