Inwestorzy stają przed dylematem: jak oszacować wartość spółki, która zamiast generowania zysków przynosi straty? Na pierwszy rzut oka wydaje się, że taka spółka jest bezwartościowa. Jednak praktyka pokazuje, że nawet nierentowne przedsiębiorstwa mogą wykazywać dużą wartość – jeśli mają potencjał wzrostu, przewagi konkurencyjne lub atrakcyjne aktywa.
Zanim rozpocznie się wszelkie kalkulacje, odpowiedzieć należy na pytanie: dlaczego firma ma ujemny wynik finansowy?
• Faza wzrostu – np. startup inwestujący w marketing i rozwój.
• Ekspansja na nowe rynki – koszty wyższe niż bieżące przychody.
• Problemy strukturalne – np. spadek popytu, wysokie koszty stałe.
Jeśli ujemne wyniki finansowe wynikają z wczesnego etapu rozwoju działalności, jak ma to miejsce w przypadku start-upów, które intensywnie inwestują w rozwój w krótkim okresie, aby osiągnąć większe zyski w przyszłości, spółka może mieć wysoką wartość. Jeśli straty są wynikiem błędów operacyjnych, czyli w sytuacji, gdy strata nie jest elementem zaplanowanej strategii wzrostu, lecz sygnałem pojawiających się z powodu problemów wewnętrznych w spółce, które mogą świadczyć o nieefektywnym zarządzaniu, błędach w procesach produkcyjnych, nieprawidłowej strukturze kosztów, czy niewłaściwej polityce sprzedaży – wartość może być bliska zera.
Porównywanie wycenianego przedsiębiorstwa np. z podobnymi publicznymi sprawdza się, gdy wyceniana spółka generuje przychody, pomimo że nie osiąga zysków.
Procedura wyceny obejmuje:
1. Identyfikację i analizę spółek porównywalnych.
2. Obliczenia w zakresie wskaźników EV/Sales.
3. Wykorzystanie wskaźnika do wyceny wartości spółki.
Jeśli spółka poniosła stratę netto, ale wykazuje dodatnią EBITDA można wykorzystać tę wielkość do wyceny. Proces wyceny jest analogiczny jak w przypadku wyceny porównawczej z wykorzystaniem mnożnika EV/Sales.
Warunkiem wykorzystania podejścia dochodowego w wycenie wartości spółki z ujemnym wynikiem finansowym jest opracowanie wiarygodnej prognozy wyników finansowych. Powinna ona być oparta albo o ścieżkę rozwoju (np. w przypadku start-upu) albo program naprawczy (w przypadku spółki ze strukturalnymi problemami).
Ważnym krokiem jest ustalenie czy i kiedy spółka osiągnie dodatnie przepływy pieniężne.
Metoda majątkowa stosowana może być z powodzeniem w sytuacji, gdy firma nie ma perspektyw wzrostu, ale posiada wymierny i wartościowy z punktu widzenia rynkowego majątek.
Wycena zakłada konieczność oszacowania wartości rynkową aktywów (np. nieruchomości, maszyny, patenty) i określenie wartości jaka pozostanie do dyspozycji właścicieli po spłacie zobowiązań.
Żadna metoda wyceny nie daje pełnego obrazu indywidulanie. Łączenie różnych podejść do wyceny wartości spółki jest dobrym sposobem na uzyskanie wiarygodnego efektu końcowego, ponieważ każde podejście ujmuje wartość przedsiębiorstwa z innej perspektywy i uwzględnia inne czynniki wpływające na jej kondycję finansową oraz potencjał rozwojowy.
Na co trzeba uważać?
• Zbyt optymistyczne prognozy – nie każda spółka ze stratą stanie się drugim Amazonem.
• Potrzeba dodatkowego finansowania – emisja akcji lub udziałów może obniżyć ich jednostkową wartość.
• Brak unikalnej przewagi – jeśli firma nie ma przewagi konkurencyjnej, straty mogą utrzymywać się w długim okresie.
Wycena spółki z ujemnym wynikiem finansowym wymaga szerszego spojrzenia niż tylko analiza rachunku zysków i strat. W praktyce stosuje się głównie metody:
• EV/Sales (dla firm ze stratą, ale z przychodami),
• DCF (dla firm z potencjałem rentowności w przyszłości, innowacyjnych startupów czy spółek rozwijających się),
• majątkową (dla spółek bez perspektyw, ale z aktywami, w tym metoda likwidacyjna dla spółek, dla których występuje zagrożenie upadłością lub restrukturyzacją)
Wycena spółki z ujemnym wynikiem finansowym wymaga ostrożności i szerszego spojrzenia na analizę bieżącego zysku czy straty. Fakt, że spółka ponosi straty finansowe nie musi oznaczać, że wartość takiego biznesu jest niska – kluczowe jest zrozumienie przyczyn powstania strat finansowych. Jeśli wynika ona z inwestycji w rozwój, spółka może posiadać potencjał do wzrostu, który należy uwzględnić przy wycenie takiego przedsiębiorstwa. W sytuacji, gdy strata finansowa jest skutkiem, np. błędów operacyjnych, wycena takiego podmiotu powinna być bardziej zachowawcza i opierać się na realnej wartości posiadanych aktywów. Dobrym sposobem na uzyskanie wiarygodnej wyniku wyceny jest łączenie różnych metod wyceny: metoda dochodowa (DCF) pozwala oszacować przyszły potencjał generowania dodatnich przepływów pieniężnych w przyszłości i stosować ją można w przypadkach, gdy spółka, pomimo obecnych strat finansowych, może w kolejnych latach osiągać dodatnie przepływy pieniężne. Metoda majątkowa pokazuje wartość posiadanych zasobów i stanowi podstawę do wyceny spółek o dużym udziale aktywów materialnych lub w sytuacjach, gdy trudno oszacować przyszłe generowane przez spółkę przepływy pieniężne. Podejście likwidacyjne stosowane jest w przypadkach, gdy spółka nie ma perspektyw, aby dalej funkcjonować na rynku, a celem wyceny likwidacyjnej jest oszacowanie wartości majątku w przypadku jego sprzedaży. Metoda porównawcza pozwala na spojrzenie na wartość spółki z perspektywy rynku, tzn. porównując ją do innych podmiotów funkcjonujących na rynku z tej samej branży.
Zastosowanie kilku metod wyceny jednocześnie pozwala uzyskać wiarygodną wycenę, uwzględniając zarówno aktualną sytuację majątkową spółki, ale również potencjał do wzrostu w przyszłości. Wycena spółki, która ponosi straty finansowe nie powinna koncentrować się na wyłącznie na osiąganych bieżących wynikach finansowych, lecz na analizie źródeł ich powstawania oraz możliwości w zakresie zdolności do generowania dodatniej wartości w przyszłości.
Potrzebujesz pomocy w oszacowaniu wartości Twojego biznesu? Sprawdź, jak możemy Ci pomóc:
Co możemy zrobić dla Twojej firmy?
Powiedz nam czego potrzebujesz, a my dostarczymy Ci
najlepsze rozwiązanie.
