Utrata wartości aktywów wynika z obowiązków sprawozdawczych związanych z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 36 (MSR 36) lub Krajowym Standardem Rachunkowości 4 (KSR 4). Ewentualny odpis z tytułu utraty wartości nie jest tylko technicznym zapisem księgowym, lecz może generować istotne problemy dla przedsiębiorstwa na poziomie operacyjnym czy rynkowym, jeśli różnice między wartością bilansową a odzyskiwalną są szczególnie znaczące.
Utrata wartości aktywów może szybko przestać być rutynowym zapisem, zwłaszcza w sytuacjach, kiedy:
• utrata wartości odpowiada trwałemu pogorszaniu się kondycji przedsiębiorstwa,
• znacząco pogorszyła się zdolność aktywów do generowania przyszłych korzyści ekonomicznych,
• odpisy z tytułu utraty wartości są powtarzalne w kolejnych okresach sprawozdawczych,
• odpisy na utratę wartości dotyczą najważniejszych kluczowych aktywów w przedsiębiorstwie.
Odpisy z tytułu utraty wartości znacząco wpływają na wynik finansowy spółki, ponieważ ujmowane są jako koszty, które ostatecznie obniżają wynik finansowy. Spadek wartości wyniku netto przedsiębiorstwa skutkuje w pierwszej kolejności rentowności kapitału własnego (ROE) i rentowności aktywów (ROA). Odpis jest bezpośrednim kosztem obciążającym wynik finansowy, co przy jednoczesnym uszczupleniu bazy aktywów i kapitałów własnych sprawia, że efektywność generowania zwrotu z zainwestowanego kapitału wygląda w danym okresie znacznie gorzej. Kolejnym efektem jest pogorszenie wskaźników struktury kapitału, w szczególności wzrost wskaźnika ogólnego zadłużenia oraz relacji długu do kapitału własnego. Skoro wartość bilansowa majątku spada w wyniku testu na utratę wartości, a zobowiązania pozostają na niezmienionym poziomie, firma staje się w oczach wierzycieli bardziej zlewarowana i ryzykowna.
Utrata wartości aktywów wpływa na ogólne postrzeganie sytuacji finansowej spółki. Przy ocenie kredytowej spółki przez bank, ważne są takie parametry jak: relacja długu do aktywów, czy poziom EBITDA. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów ujmowane są poprzez wynik netto w kapitale własnym. W efekcie spółka może być narażona na zmianę warunków kredytowania. Odpisy z tytułu utraty wartości wpływają na obniżenie się rentowności, a tym samym na możliwe zmniejszenie się wyceny wartości przedsiębiorstwa. Ma to istotny wpływ na ocenę firmy przez potencjalnego inwestora, który bierze pod uwagę transparentność i przewidywalność wyników spółki.
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów często zmuszają do ponownego przemyślenia decyzji inwestycyjnych przez zarząd i właścicieli spółki, a także zweryfikowania strategii działalności takiego przedsiębiorstwa. Utrata wartości aktywów prowadzić może do decyzji o restrukturyzacji lub zmianie modelu biznesowego. W celu ograniczenia negatywnych reakcji rynku, zarząd i właściciele powinni zadbać o transparentność i rzetelność w przekazywaniu informacji o wynikach spółki i możliwie wprowadzić działania naprawcze lub plan reorganizacji.
Poważnym problemem w zarządzaniu spółką, która wykazuje przesłanki utraty wartości aktywów, jest odkładanie lub przeciąganie w czasie decyzji o rozpoznaniu utraty wartości i dokonaniu odpisu z tego tytułu. Jest to często spowodowane strachem przed ujawnieniem gorszych wyników i tym samym osłabieniem pozycji spółki na rynku.
Ważne jest odpowiednio wczesne podjęcie działań, tak, by utrzymać kontrolę nad sytuacją finansową firmy, w tym z punktu widzenia księgowości i zgodności z obowiązującymi standardami. W obliczu ryzyka utraty wartości aktywów kluczowe jest podejmowanie działań z myślą o długoterminowej wiarygodności spółki - zarówno w obszarze finansowym, jak i strategicznym oraz w relacjach z interesariuszami.
SAWYER x Anna Kantecka
Co możemy zrobić dla Twojej firmy?
Powiedz nam czego potrzebujesz, a my dostarczymy Ci
najlepsze rozwiązanie.
